منابع انسانی آذربایجان غربی
تعداد واحدهاي صنعتي ، شاغلين و ارزش افزوده
بر اساس نتايج آمارگيري از كارگاههاي صنعتي، در سال 1384 تعداد 435 واحد صنعتي بالاي ده كاركن در استان فعاليت داشته كه نسبت به واحدهاي صنعتي كشور (16283واحد) 2.7 درصد ميباشد.
تعداد شاغلين كارگاههاي صنعتي استان و كشور به ترتيب 18477 و 1076693 نفر بوده كه متوسط اشتغالزايي هر واحد صنعتي استان و كشور به ترتيب 43 نفر و 66 نفر محاسبه شده است. به عبارت ديگر ظرفيت اشتغالزايي هر واحد صنعتي كشور 6/1 برابر هر واحد صنعتي در استان آذربايجان غربي بوده و اين امر ناشي از كوچك بودن مقيــاس واحدهاي صنعتي اسـتان در مقايسه با كشور ميباشد.
مجموع ارزش افزوده واحدهاي صنعتي استان و كشور در سال 1383 به ترتيب 1635 و 181268 ميليارد ريال بوده كه شاخص بهره وري نيروي انساني در بخش صنعت استان و كشور به ترتيب 88.5 و 168ميليون ريال بوده كه اين امر حكايت از پايين بودن بازدهي نيروي انساني بخش صنعت استان در مقايسه با كشور ميباشد. به عبارت ديگر اگر چه 7/2 درصد از واحدهاي صنعتي كشور و 7/1 درصد از شاغلين صنعتي كشور در اين استان فعاليت دارند ولي سهم ارزش افزوده واحدهاي صنعتي استان از كشور فقط 9/0 درصد ميباشد و اين موضوع ميتواند ناشي از بهرهوري پايين نيروي كار در بخش صنعت استان و يا نوع كالاها و محصولات توليد واحدهاي صنعتي باشد.
ارزش سرمايه گذاري در واحدهاي صنعتي استان و كشور به ترتيب 623 و 22629 ميليارد ريال بوده كه سرانه سرمايه گذاري به ازاي هر فرد شاغل در استان و كشور به ترتيب 34 و 21 ميليون ريال ميباشد.
جدول(1-10) برخي اقلام مهمكارگاههايصنعتيبالاي دهكاركن استانوكشوردر سال 1383 (ميليارد ريال)
|
شرح |
تعداد كارگاه |
شاغلان (نفر) |
جبران خدمات |
ارزش افزوده |
ارزش سرمايهگذاري |
|
استان |
435 |
18477 |
467 |
1635 |
523 |
|
كشور |
16283 |
1076693 |
39935 |
181268 |
22629 |
|
سهماستانازكشور (درصد) |
2.7 |
1.7 |
1.2 |
0.9 |
2.75 |
مأخذ: نتايج آمارگيري از كارگاه هاي صنعتي بالاي ده كاركن كشور 1383
ابعاد و نحوه مالكيت واحدهاي صنعتي استان
از مجموع 435 واحد صنعتي بالاي ده كاركن استان در سال 1383، تعداد 367 واحد (84 درصد) با 49-10 كاركن، 39 واحد صنعتي (9 درصد) با 99-50 كاركن 29واحد صنعتي (7 درصد) با بيش از 100 كاركن به فعاليت توليدي مشغول بودند.
همچنين از مجموع 16283 كارگاه صنعتي بالاي ده كاركن كشور، تعداد 12365 واحد صنعتي (76 درصد) با 49-10 كاركن، 1920 واحد صنعتي (7/11 درصد) با 99-50 كاركن و 1998 واحد صنعتي (12.3 درصد) با بيش از 100 كاركن به فعاليت توليدي مشغول بودند.
از نظر نحوه مالكيت ميتوان گفت كه از مجموع 435 واحد صنعتي فعال در استان در سال 1383، تعداد 412 واحد (95 درصد) خصوصي و 23 واحد (5درصد) عموميبوده اند. بطوريكه در سطح كشور سهم واحدهاي با مالكيت خصوصي 96 درصد و با مالكيت عمومي4 درصد ميباشد.
لازم به توضيح است كه 5 درصد از واحدهاي صنعتي 99-10 كاركن كشور و 5/1 درصد از واحدهاي صنعتي بالاي 100 كاركن كشور در استان آذربايجان غربي واقع شدهاند.
جدول(2-10) تعداد واحدهايصنعتي استان و كشوربرحسب نحوه مالكيت و طبقات كاركن در سال 1383
شرح |
تعداد كارگاه |
طبقات كاركن(نفر) |
|
جمع |
خصوصي |
عمومي |
49-10 |
99-50 |
100 نفرو بيشتر |
|
استان |
435 |
412 |
23 |
367 |
39 |
29 |
|
كشور |
16283 |
15651 |
632 |
12365 |
1920 |
1998 |
|
سهماستاناز كشور (درصد) |
2.8 |
2.6 |
3.6 |
3 |
2 |
1.5 |
مأخذ: نتايج آمارگيري از كارگاههاي صنعتي بالاي ده كاركن كشور 1383
توزيع جغرافيايي واحدهاي صنعتي استان
در سال 1383 تعداد 435 واحد صنعتي بالاي ده كاركن در استان فعاليت داشته كه 231 واحد آن در شهرستان اروميه، 65 واحد در شهرستان مياندوآب، 44 واحد در شهرستان خوي، 25 واحد در شهرستان مهاباد و 16 واحد در شهرستان سلماس واقع شده بودند.
لازم به توضيح است بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوي مركز آمار ايران، در سال 1383 شهرستانهاي سردشت، اشنويه و چالدران واحدهاي صنعتي بالاي ده كاركن نداشتند.
از مجموع 435 واحد صنعتي بالاي ده كاركن استان در سال 1383 تعداد 412 واحد بصورت خصوصي و 23 واحد بصورت عمومي اداره ميشدند.
جدول (3-10) توزيع شهرستاني واحدهاي صنعتي بالاي ده كاركن استان در سال1383
|
فعاليت |
جمع |
نحوه مديريت |
|
خصوصي |
عمومي |
|
جمع |
435 |
412 |
23 |
|
اروميه |
231 |
216 |
15 |
|
پيرانشهر |
3 |
3 |
0 |
|
خوي |
44 |
41 |
3 |
|
سردشت |
0 |
0 |
0 |
|
سلماس |
16 |
16 |
0 |
|
ماكو |
13 |
13 |
0 |
|
مهاباد |
25 |
25 |
0 |
|
مياندوآب |
65 |
62 |
3 |
|
نقده |
14 |
12 |
2 |
|
بوكان |
15 |
15 |
0 |
|
شاهيندژ |
6 |
6 |
0 |
|
تكاب |
3 |
3 |
0 |
|
اشنويه |
0 |
0 |
0 |
|
چالدران |
0 |
0 |
0 |
مأخذ: مركز آمار ايران
ساختار صنعتي استان
به استناد نتايج آمارگيري از كارگاههاي صنعتي بالاي ده كاركن در سال 1383 تعداد 435 واحد صنعتي در 19 رشته فعاليت مختلف مشغول به كار بودند كه توليد محصولات كاني غيرفلزي با 189 واحد (43.4درصد) ، صنايع مواد غذايي و آشاميدني با 103 واحد ( 23.7درصد) توليد منسوجات با 64 واحد(14.7 درصد) و توليد محصولات لاستيكي و پلاستيكي با 12 واحد (2.8 درصد) درصد به ترتيب بيشترين سهم را داشته اند. به عبارت ديگر 84.6درصد از واحدهاي صنعتي استان در4 رشته فعاليت فوق مشغول به كار بودند.
جدول(4-10)تعدادكارگاههايصنعتي بالاي دهكاركن استان برحسبنوعفعاليتونحوه مديريت در سال1383
|
كدفعاليت |
فعاليت |
جمع |
نحوه مديريت |
سهم هرفعاليت
(درصد) |
|
خصوصي |
عمومی |
|
جمع |
435 |
412 |
23 |
100 |
|
15 |
صنايع موادغذائي و آشاميدني |
103 |
95 |
8 |
23.7 |
|
17 |
توليد منسوجات |
64 |
64 |
0 |
14.7 |
|
18 |
توليدپوشاك- عمل آوردن و رنگ كردن پوست – خزدار |
1 |
1 |
0 |
0.2 |
|
19 |
دباغيوعملآوردنچرموساختكيفوچمدان وزين ويراق وتوليد كفش |
3 |
3 |
0 |
0.7 |
|
20 |
توليد چوب و محصولات چوبي و چوب پنبه – غير ازمبلمان – ساخت كالا از ني و مواد حصيري |
3 |
2 |
1 |
0.7 |
|
21 |
توليد كاغذ و محصولات كاغذي |
5 |
5 |
0 |
1.1 |
|
22 |
انتشار وچاپ وتكثير رسانه هاي ضبط شده |
1 |
1 |
0 |
0.2 |
|
23 |
صنايع توليد ذغال كك – پالايشگاههاي نفت و سوختهاي هسته اي |
1 |
1 |
0 |
0.2 |
|
24 |
صنايع توليد مواد و محصولات شيميائي |
9 |
8 |
1 |
2.1 |
|
25 |
|
12 |
12 |
0 |
2.8 |
|
26 |
توليد ساير محصولات كاني غيرفلزي |
189 |
180 |
9 |
43.4 |
|
27 |
توليد فلزات اساسي |
5 |
5 |
0 |
1.1 |
|
28 |
توليد محصولات فلزي فابريكي بجز ماشين آلات وتجهيزات |
10 |
10 |
0 |
2.3 |
|
29 |
توليد ماشين آلات وتجهيزات طبقه بندي نشده درجاي ديگر |
8 |
4 |
4 |
1.8 |
|
31 |
توليد ماشين الات مولد وانتقال برق و دستگاههاي برقي طبقه بندي نشده درجاي ديگر |
6 |
6 |
0 |
1.4 |
|
33 |
توليد ابزار پزشكي و ابزار اپتيكي و ابزار دقيق و ساعتهاي مچي و انواع ديگر ساعت |
5 |
5 |
0 |
1.1 |
|
34 |
توليد وسايل نقليه موتوري و تريلر و نيم تريلر |
8 |
8 |
0 |
1.8 |
|
35 |
توليد ساير وسايل حمل ونقل |
1 |
1 |
0 |
0.2 |
|
36 |
توليد مبلمان و مصنوعات طبقه بندي نشده درجاي ديگر |
1 |
1 |
0 |
0.2 |
مأخذ: مركز آمار ايران
تحليل جوازهاي تاسيس و پروانه هاي بهره برداري صادره استان
با مقايسه تعداد جواز تاسيس صادره در سال 1384 نسبت به رقم مشابه سال قبل شاهد رشد 88 درصدي دراين شاخص هستيم به ديگر سخن اين شاخص بيانگر افزايش تعداد متقاضيان سرمايه گذاري صنعتي در سطح استان و ترسيم آينده صنعتي آن ميباشد. در سال 1384 تعداد 1521 جواز تاسيس صادره دراستان حدود 9/4 درصد از جوازهاي تاسيس صادره در كشور را تشكيل ميدهد.
تعداد پروانه هاي بهره برداري صنعتي صادره در استان 122 فقره بوده كه نسبت به رقم مشابه سال 1383 حدود 28 درصد رشد نشان ميد هد. متوسط اشتغالزايي به ازاي هر فقره پروانه هاي بهره برداري صادره حدود 20 نفر و متوسط سرمايه گذاري به ازاي هر فقره پروانه بهره برداري صادره 1353 ميليون ريال محاسبه شده است . اين شاخصها براي سال 1383 به ترتيب 24 نفر و 8305 ميليون ريال بوده و بيانگر تغيير در مقياس واحدهاي صنعتي استان در سالهاي موردنظر ميباشد. اگرچه 2 درصد از مجموع پروانه هاي بهره برداري صادره كشور مربوط به استان آذربايجانغربي است این سهم همچنان دراشتغالزايي و سرمايه گذاري نیز حفظ شده است ..
از نظر نوع فعاليت صنعتي، بيشترين پروانه هاي بهره برداري صادره استان در سال 1384 در زمينه صنايع غذايي و آشاميدني (26فقره) ، توليد ساير محصولات كاني غيرفلزي (58فقره)، توليد ماشين آلات و تجهيزات طبقه بندي نشده درجاي ديگر(9 فقره) ، صنايع توليد مواد و محصولات شيميايي (5فقره) و توليد محصولات لاستيكي و پلاستيكي (15 فقره) بوده است.
جدول(5-10) اطلاعات پروانه هاي صنعتي صادره استان به تفكيك نوع در سال 1384
|
شرح |
استان |
كشور 1383 |
سهم استان از
كشور(درصد) |
|
1383 |
1384 |
نرخرشد(درصد) |
|
جواز تاسيس |
807 |
1521 |
88 |
31205 |
4.9 |
|
پروانه بهره برداري |
95 |
122 |
28 |
6025 |
2 |
|
اشتغال پروانه بهره برداري |
2239 |
2453 |
9.6 |
121319 |
2 |
|
سرمايهگذاري پروانه بهره برداري (ميلياردريال) |
789 |
1092 |
38 |
55181 |
1.98 |
ماخذ: سالنامه آماري كشور 1384
تحليل عملكرد مالي بخش صنعت
در سال 1383 مجموع سرمايه گذاري كارگاههاي صنعتي ده كاركن به بالاي استان مبلغ 623 ميلياردريال و مجموع سرمايه گذاري كارگاههاي صنعتي كشور 27638 ميلياردريال بوده است به عبارت ديگر سهم استان آذربايجانغربي 2/2 درصد از مجموع سرمايه گذاري صنعتي كشور ميباشد.
بررسي انواع سرمايه گذاري كارگاههاي صنعتي استان نشان ميدهد كه ماشينآلات، ابزار و وسايل كار بادوام 58 درصد، ساختمان بدون زمين34درصد، وسايل نقليه 4.8درصد، لوازم وتجهيزات اداري 1.5 درصد، زمين 1.5درصد را به خود اختصاص و به ترتيب بيشترين سهم را داشته اند.
براساس اطلاعات جدول زير، تركيب سرمايه گذاري دركارگاههاي صنعتي استان و كشور تقريبا" مشابه ميباشد. بطوريكه بيشترين سهم سرمايه گذاري در صنعت استان و كشور مربوط به ماشين آلات، ابزار و وسايل كار با دوام و كمترين آن مربوط به نرم افزارهاي كامپيوتري ميباشد.
جدول (6-10)سرمايهگذاريكارگاههايصنعتي استانوكشور برحسب اموال سرمايهاي در سال 1383
|
نوع اموال سرمايه اي |
استان |
كشور |
|
ارزش (ميليونريال) |
درصد |
ارزش (ميليونريال) |
درصد |
|
ماشينآلات ،ابزار و وسايل كاربادوام |
362 |
58 |
16990 |
61 |
|
لوازم و تجهيزات اداري |
9 |
1.5 |
903 |
3 |
|
وسايل نقليه |
30 |
4.8 |
1643 |
6 |
|
ساختمان بدون زمين |
212 |
34 |
6958 |
25 |
|
زمين |
9 |
1.5 |
1049 |
4 |
|
نرم افزار هاي كامپيوتري |
0 |
0 |
95 |
0.4 |
|
جمع |
623 |
100 |
27638 |
100 |
مأخذ: نتايج آمارگيري از كارگاههاي صنعتي بالاي ده كاركن كشور1383
اعتبار مصوب فصل صنعت ومعدن استان در سال 1384 مبلغ 114110 ميليون ريال بوده كه با عملكرد 72604 ميليون ريال ، نسبت به عملكرد سال قبل (14612 ميليون ريال) بالغ بر 397 درصد رشد نشان ميدهدلازم به توضیح است که در سال 1383برنامه کمکهای فنی و اعتباری به بخش خصوصی و تعاونی وجود نداشته است.همچنین به دلیل اینکه تفکیک اعتبار صنعت و معدن در1384 مقدور نبوده بنابراین عملکرد هر دو سال 1383 و 1384 بصورت جمع ویکجا آورده شدهاند.
عملكرد مالي فصل صنعت و معدن در سال 1384 شامل برنامه های زير بوده است
|
1- برنامه زیر ساختهای صنعتی ومعدنی |
28035میلیون ریال |
|
2- برنامه ايجاد وتوسعه صنايع |
1658میلیون ریال |
|
3- برنامهاکتشاف وراه اندازی معادن |
390میلیون ریال |
|
4- برنامه پزوهشهای کاربردی |
446میلیون ریال |
|
5- برنامه سیاست گذاری و مدیریت ونظارت بر فعالیتها |
267میلیون ریال |
|
6- برنامه کمکهای فنی و اعتباری به بخش خصوصی و تعاونی |
41809 میلیون ریال |